การจัดการศึกษาต่อเนื่อง
การจัดการศึกษาต่อเนื่อง มีการจัดกิจกรรม/โครงการ/หลักสูตรการศึกษานอกระบบ
ในรูปแบบที่หลากหลาย ดังนี้
1) การศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ เป็นการจัดการศึกษาที่เน้นความรู้และทักษะอาชีพ
ให้สอดคล้องกับสภาพของแต่ละท้องถิ่น ให้ผู้เรียนมีทักษะความชำนาญการเฉพาะเรื่อง
สามารถเพิ่มผลผลิต และหรือลดต้นทุนการผลิต มีความรู้และทักษะในการจัดการระบบบัญชี
การตลาด และการบริหารจัดการอย่างครบวงจร สามารถประกอบอาชีพสมัยใหม่ เป็นผู้
ประกอบการเอง หรือรวมกลุ่มกันประกอบอาชีพก็ได้ และรู้จักนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อพัฒนา
อาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การทำอาหาร การทำขนมไทย การนวดแผนไทย การ
จัดดอกไม้สด การเพาะเห็ดฟาง การประดิษฐ์ของชำร่วย การตัดเสื้อผ้าสตรี การจัดสวนหย่อม
งานช่างไม้ งานช่างไฟฟ้า งานช่างก่อสร้าง คอมพิวเตอร์เพื่อการประกอบอาชีพ ฯลฯ
2) การศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต เป็นการจัดกระบสนการเรียนรู้ที่เกี่ยวกับชีวิต
เสริมสร้างความรู้ความสามารถของบุคคล กระตุ้นให้เกิดวิธีคิด เห็นคุณค่าของตนเอง ซึ่งมี
เนื้อหาของกิจกรรมสามารถดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ ครอบครัวศึกษา ดนตรี กีฬา
ยาเสพติด ประชาธิปไตย การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย
คุณธรรมและจริยธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น โบราณคดี โดยจัดกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ
เช่น การเข้าค่าย การแข่งขัน การศึกษาดูงาน ฯลฯ
3) การศึกษาเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน เป็นการจัดกิจกรรมเพื่อตอบสนอง
นโยบายและความต้องการของประชาชนในการพัฒนาสังคมและชุมชน บูรณาการเนื้อหา
ต่าง ๆ ให้ความรู้และฝึกทักษะตามความต้องการของชุมชนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในการ
พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ เน้นการจัดเวทีชาวบ้าน การจัดกระบวนการเรียนรู้ของชุมชน
การจัดการความรู้ในชุมชน การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของประชาชนในชุมชน
4) หลักสูตรระยะสั้น เน้นการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมการแก้ปัญหาความยากจน
และกระจายรายได้ให้กับประชาชนกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ โดยใช้กระบวนการ กศน. ร่วมกับ
ภาคีเครือข่าย สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้แก่คนในชุมชน ให้สามารถพัฒนาตนเองสู่ความ
เข้มแข็งได้อย่างยั่งยืน
5) การศึกษาตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นการจัดกระบวนการเรียนรู้
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้กับประชาชนในชุมชน โดยให้สถานศึกษาเป็น
ศูนย์กลางแหล่งเรียนรู้ในชุมชน เป็นศูนย์สาธิตและทดลองด้านการศึกษาอาชีพ และสร้าง
เครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิถีชีวิตพอเพียง เพื่อพัฒนาแนวการจัดกระบวนการเรียนรุ้
ให้ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถ
นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดำเนินชีวิต ตลอดจนพัฒนาชุมชนให้มี
ความเข้มแข็งยิ่งขึ้น
6) โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จัดกิจกรรมส่งเสริมอาชีพตามแนว
พระราชดำริ โดยคำนึงถึงทรัพยากรที่เป็นต้นทุนของชุมชน ดำเนินการสร้างเครือข่าย
อาชีพ มีระบบแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาอาชีพภายใต้วัฒนธรรมของชุมชนควบคู่ไปกับ
การจัดกิจกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต การส่งเสริมการรู้หนังสือ เช่น ศูนย์
การเรียนรู้พิกุลทอง จังหวัดนราธวาส ศูนย์การเรียนรู้ห้วยองคต จังหวัดกาญจนบุรี ฯลฯ
การจัดการศึกษาต่อเนื่อง มีการจัดกิจกรรม/โครงการ/หลักสูตรการศึกษานอกระบบ
ในรูปแบบที่หลากหลาย ดังนี้
1) การศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ เป็นการจัดการศึกษาที่เน้นความรู้และทักษะอาชีพ
ให้สอดคล้องกับสภาพของแต่ละท้องถิ่น ให้ผู้เรียนมีทักษะความชำนาญการเฉพาะเรื่อง
สามารถเพิ่มผลผลิต และหรือลดต้นทุนการผลิต มีความรู้และทักษะในการจัดการระบบบัญชี
การตลาด และการบริหารจัดการอย่างครบวงจร สามารถประกอบอาชีพสมัยใหม่ เป็นผู้
ประกอบการเอง หรือรวมกลุ่มกันประกอบอาชีพก็ได้ และรู้จักนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อพัฒนา
อาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การทำอาหาร การทำขนมไทย การนวดแผนไทย การ
จัดดอกไม้สด การเพาะเห็ดฟาง การประดิษฐ์ของชำร่วย การตัดเสื้อผ้าสตรี การจัดสวนหย่อม
งานช่างไม้ งานช่างไฟฟ้า งานช่างก่อสร้าง คอมพิวเตอร์เพื่อการประกอบอาชีพ ฯลฯ
2) การศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต เป็นการจัดกระบสนการเรียนรู้ที่เกี่ยวกับชีวิต
เสริมสร้างความรู้ความสามารถของบุคคล กระตุ้นให้เกิดวิธีคิด เห็นคุณค่าของตนเอง ซึ่งมี
เนื้อหาของกิจกรรมสามารถดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ ครอบครัวศึกษา ดนตรี กีฬา
ยาเสพติด ประชาธิปไตย การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย
คุณธรรมและจริยธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น โบราณคดี โดยจัดกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ
เช่น การเข้าค่าย การแข่งขัน การศึกษาดูงาน ฯลฯ
3) การศึกษาเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน เป็นการจัดกิจกรรมเพื่อตอบสนอง
นโยบายและความต้องการของประชาชนในการพัฒนาสังคมและชุมชน บูรณาการเนื้อหา
ต่าง ๆ ให้ความรู้และฝึกทักษะตามความต้องการของชุมชนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในการ
พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ เน้นการจัดเวทีชาวบ้าน การจัดกระบวนการเรียนรู้ของชุมชน
การจัดการความรู้ในชุมชน การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ของประชาชนในชุมชน
4) หลักสูตรระยะสั้น เน้นการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมการแก้ปัญหาความยากจน
และกระจายรายได้ให้กับประชาชนกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ โดยใช้กระบวนการ กศน. ร่วมกับ
ภาคีเครือข่าย สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้แก่คนในชุมชน ให้สามารถพัฒนาตนเองสู่ความ
เข้มแข็งได้อย่างยั่งยืน
5) การศึกษาตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นการจัดกระบวนการเรียนรู้
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้กับประชาชนในชุมชน โดยให้สถานศึกษาเป็น
ศูนย์กลางแหล่งเรียนรู้ในชุมชน เป็นศูนย์สาธิตและทดลองด้านการศึกษาอาชีพ และสร้าง
เครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิถีชีวิตพอเพียง เพื่อพัฒนาแนวการจัดกระบวนการเรียนรุ้
ให้ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถ
นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดำเนินชีวิต ตลอดจนพัฒนาชุมชนให้มี
ความเข้มแข็งยิ่งขึ้น
6) โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จัดกิจกรรมส่งเสริมอาชีพตามแนว
พระราชดำริ โดยคำนึงถึงทรัพยากรที่เป็นต้นทุนของชุมชน ดำเนินการสร้างเครือข่าย
อาชีพ มีระบบแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาอาชีพภายใต้วัฒนธรรมของชุมชนควบคู่ไปกับ
การจัดกิจกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต การส่งเสริมการรู้หนังสือ เช่น ศูนย์
การเรียนรู้พิกุลทอง จังหวัดนราธวาส ศูนย์การเรียนรู้ห้วยองคต จังหวัดกาญจนบุรี ฯลฯ
